أبي الفتح الكراجكي ( مترجم : كمره اى )
83
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى )
است و براى هر مردمى سرپرستى است و سرپرست عابدان خرد است و براى هر بازرگانى سرمايه و كالائى است و كالاى مجتهدان خرد است و براى هر ويرانى آبادانى است و آبادانى ديگر سراى خرد است و براى هر سفرى چادرى بايد كه در آن پناه گيرند و چادر پناهگاه مسلمانان خرد است . فصل : رواياتى از امير المؤمنين عليه السلام 4 - از امير مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام روايت است كه فرمود : خرد در سرشت است و دانش از زبان آموزگار و همنشينى با دانشمندان فزودنست بر دانش . 5 - و از آن حضرت عليه السلام است كه جبرئيل بر آدم ع فرود شد و به او گفت : اى آدم من مأمورم تو را آزاد گزارم در برگزيدن يكى از سه چيز ، يكى را برگزين و دو تا را وانه ، آدم گفت آن سه چه باشند ؟ گفت : خرد و شرم و دين ، آدم گفت : من خرد را برگزيدم جبرئيل بشرم و دين گفت : شما دو تا برگرديد ، گفتند اى جبرئيل ما فرمانداريم كه همراه خرد باشيم ، گفت هرطور بخواهيد و خودش بالا رفت « 1 » مسألة اگر كسى گويد چگونه گفتگو با شرم و دين درست آيد و چگونه توانند سخن گفت با اينكه از جنس عرض باشند و بر خود استوار نباشند و زندگى و سخنى از آنها درست نيايد . جواب : اينست كه اين بيان مجازيست و بر حسب تشبيه است در پرداخت سخن و مقصود اينست كه اگر زنده و خوددار بودند و ميشد با آنها گفتگو كرد و سخن گفتندى چنين گفتگو ميشد و چنين ميگفتند و عرب در گفتار چنين روشى دارد و آن نوعى شيوائى و فصاحت كلام عرب است ، شاعر گفته : حوض پر شد گفت اينك بس مرا * باش آرام و شكم پر شد مرا
--> ( 1 ) اين خبر در باب عقل و جهل كافى بسندش روايت شده .